Η Καστοριά με μια ματιά: Ανθρωπογενές περιβάλλον
Η Καστοριά με μια ματιά: Φυσικό περιβάλλον
Η Καστοριά με μια ματιά: Ιστορική ταυτότητα
Η Καστοριά με μια ματιά: Μετακινήσεις
Η Καστοριά με μια ματιά: Πολιτισμός-Εκδηλώσεις

Τετάρτη, 2 Αυγούστου 2017

Η Καστοριά με μια ματιά: Πολιτισμός - Εκδηλώσεις




Κόλιεντα (23 Δεκεμβρίου)       
         Ολόκληρο το Δωδεκαήμερο εορτάζεται με πολλές εκδηλώσεις και γλέντια στην περιοχή της Καστοριάς, αποτελώντας μια ιδιαίτερα ευχάριστη περίοδο για τους κατοίκους και τους χιλιάδες επισκέπτες. Τα Χριστούγεννα στην Καστοριά έχουν το δικό τους παραδοσιακό χρώμα που μένει αναλλοίωτο στο πέρασμα των χρόνων, ίσως περισσότερο από κάθε άλλη εορτή. Αρχίζοντας, από την πρόπαραμονή των Χριστουγέννων στους δρόμους της πόλης τραγουδιούνται τα παραδοσιακά κάλαντα, τα επονομαζόμενα «κόλιεντα», από μεγάλες ομάδες ντόπιων κατοίκων και πολιτιστικών συλλόγων. Πριν ξημερώσει, οι ομάδες γυρνάνε στα σοκάκια της πόλης με μουσικά όργανα, τα φανάρια και τους μασιαλάδες (χειροποίητοι τρίποδοι πυρσοί) και τραγουδούν τα καστοριανά κάλαντα. Οι νοικοκύρηδες περιμένουν τους «κολιεντάρηδες» με αναμμένα τα φώτα και τους προσφέρουν τα παραδοσιακά εδέσματα: μήλα, καρύδια, κυδώνια, μπιτλίτσκες (λουκάνικα) και σαρμάδες. Στους οικισμούς τραγουδιούνται τα παραδοσιακά κάλαντα «Κόλεντα μπάμπω κόλεντα» στα σπίτια του χωριού με προσφορά κερασμάτων και πολλά πειράγματα. Την επομένη, παραμονή των Χριστουγέννων, τα μικρά παιδιά τραγουδούν τα γνώριμα μας πανελλήνια κάλαντα σε όλη την πόλη.

Εκτός από τα κάλαντα, η λέξη κόλιεντα (κόλεντα, κόλιαντα, κόλιντα) αναφέρεται και στις παραδοσιακές φωτιές που ανάβουν οι κάτοικοι των τριγύρω οικισμών την προπαραμονή των Χριστουγέννων. Το έθιμο αυτό έχει παγανιστικές ρίζες και σχετίζεται με το χειμερινό ηλιοστάσιο. Η χριστιανική θρησκεία συμπεριέλαβε πολλά τέτοια έθιμα στις παραδόσεις της, μετασκευάζοντάς τα. Στις μέρες μας, η φωτιά ανάβει συμβολικά για να ζεστάνει Τον νεογέννητο Χριστό στη φάτνη. Σήμερα, κόλιεντες θα συναντήσει ο επισκέπτης σε πολλά χωριά της περιοχής τη νύχτα της 23ης Δεκεμβρίου. Είναι παραδοσιακό μακεδονίτικο έθιμο που γίνεται αποκλειστικά στους ντόπιους και όχι τους προσφυγικούς οικισμούς. 
       Τις φωτιές των Χριστουγέννων συνοδεύουν και οι περίφημες γουρουνοχαρές. Παραδοσιακά, κάθε οικογένεια έτρεφε για μήνες το γουρούνι της και το έσφαζε τις ημέρες των Χριστουγέννων. Το σφάξιμο έπαιρνε πάντα τον χαρακτήρα γιορτής, όπου συγγενείς και φίλοι συγκεντρώνονταν για να εορτάσουν το γεγονός με εκλεκτό χοιρινό κρέας, λουκάνικα και άφθονο κρασί ή τσίπουρο. Ιδιαίτερος μεζές αποτελούν οι τσιγαρίδες που παρασκευάζονται από καθαρό χοιρινό λίπος και μαγειρεύονται σε καζάνι με χαμηλή φωτιά. Σήμερα, τις γουρουνοχαρές τις διοργανώνουν συνήθως πολιτιστικοί σύλλογοι αλλά και ιδιώτες.
          Άλλα έθιμα των Χριστουγέννων είναι το ζύμωμα του παραδοσιακού χριστόψωμου από τις νοικοκυρές, που έχει πάνω του το σχήμα του σταυρού ή του δικέφαλου αετού. Σε βλάχικα χωριά όπως η Κλεισούρα, η Ιεροπηγή και το Δενδροχώρι, ψήνονται διάφορα είδη κουλουριών, και οι «κόλιες», έφηβοι με κάπες, τριγυρνούν τρομάζοντας τα μικρότερα παιδιά που λένε τα κάλαντα. Στο Επταχώρι και το Άργος, τα παιδιά λένε τα κόλιντα με τις τζουμπανίκες, δηλαδή ξύλα κρανιάς με τα οποία χτυπούν τις πόρτες.

Τετάρτη, 19 Ιουλίου 2017

Μικρές Ιστορίες 7: Μια άγνωστη αστική μάχη στο Άργος Ορεστικό

                 
Ο Ιταλός Υπολοχαγός Τζιοβάννι Ραβάλλι του
Φρουραρχείου Καστοριάς ήταν ο βασικός οργανωτής
του Κομιτάτου στην περιοχή της Καστοριάς.
          Το χρονικό διάστημα από τον Ιούνιο του 1941 έως τον Σεπτέμβριο του 1943 η περιοχή της Καστοριάς βρισκόταν υπό ιταλική κατοχή. Στις αρχές Μαρτίου του 1943 συνέβη η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Εθνικής Αντίστασης, κατά τη νικηφόρα μάχη στον Φαρδύκαμπο Σιάτιστας, όπου συνασπισμένα τμήματα του ΕΛΑΣ και της ΕΚΑ κατάφεραν μια μεγαλειώδη νίκη εναντίον των ιταλικών δυνάμεων. Παράλληλα, στις 4 Μαρτίου ο καπετάνιος Γιώργης Γιαννούλης εισήλθε στο Νεστόριο, ξεκινώντας την Αντίσταση στην Καστοριά. Στις 11 Μαρτίου οι ΕΛΑΣίτες εισέρχονται για μια ημέρα στο Άργος Ορεστικό και καταδιώκουν τις ιταλικές δυνάμεις που κατέφυγαν στην Καστοριά. Η ιταλική απάντηση στις κινήσεις των ελληνικών αντιστασιακών κινημάτων ήταν άμεση με τη δημιουργία του «Αξονοβουλγαρομακεδονικού Κομιτάτου» (ΜΒΚΟ) , μιας στρατιωτικής οργάνωσης τοπικών βουλγαρόφρονων κατοίκων που συνόδευε και υποστήριζε τις επιχειρήσεις των ιταλικών δυνάμεων. Ηγέτες του Κομιτάτου στην Καστοριά ήταν ο πρόεδρος Παν. Μακρής, ο αντιπρόεδρος Λουκάς Δαμιανίδης, οι Κοσμάς και Νικ. Σιστοβάρης, ο Κων. Παπαντωνίου, ο Κοσμάς Κυριακόπουλος και ο Πασχ. Γιαννάκης. Φρούραρχος του φρουραρχείου του Κομιτάτου Καστοριάς ορίστηκε ο Νικ. Σιστοβάρης (Μπαϊ-Κόλες) και του φρουραρχείου Άργους Ορεστικού ο Λουκάς Δαμιανίδης[1].

Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Η παλαιότερη φωτογραφία της Καστοριάς

Η παλαιότερη γνωστή φωτογραφία της Καστοριάς.
Απεικονίζεται η περιοχή των οχυρώσεων του ισθμού και ολόκληρη η βόρεια πλευρά της πόλης, φωτογραφισμένη από τον λόφο του Βαροσιού (Καλλιθέας). Αποτελεί ένα ιδιαίτερα μακρόστενο πανόραμα, που μάλλον αποτελεί συρραφή περισσότερων φωτογραφιών.

Σάββατο, 20 Μαΐου 2017

Ο ναός Αγ. Κωνσταντίνου & Ελένης Καστοριάς


Φωτογραφία επισήμων κατά τη θεμελίωση του ναού Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στη συνοικία της Καλλιθέας Καστοριάς, την 30η Σεπτεμβρίου 1962.
Από αριστερά ο Νομάρχης Καστοριάς Ιωαν. Μαζαράκης-Αινιάν (1962-67), γιος του Μακεδονομάχου και Αντιστράτηγου Κων. Μαζαράκη-Αινιάν, ο Διοικητής της XV Μεραρχίας Κολόνιας, ο Μητροπολίτης Καστορίας Δωρόθεος (1958-73), ο Δήμαρχος Καστοριάς Μιχ. Παπαμαντζάρης (1951-67) με τη σύζυγό του Αγγελική και ο Μιχ. Στεφόπουλος. 

Back to Top